Araç değerlemesi uzmanların işidir

Araç değerlemesi, aracın belirli bir tarihteki değerinin, mevcut durumu dikkate alınarak belirlenmesidir. Eksper değerlemesi çok çeşitli durumlarda gündeme gelir; örneğin miras işlemlerinde, boşanmada mal paylaşımında. Araç kredi teminatı olarak kullanılıyorsa değerleme zorunludur. Satış için araç fiyatını belirlemek gerektiğinde ya da araç krediyle alınırken de bağımsız araç değerlemesi gerekir.

Taşıtın leasing yoluyla devri, araç bağışı, yangın, doğal afet, sel, üçüncü kişilerin eylemleri sonucu aracın hasar görmesi: bu durumlarda da bağımsız bir değerleme uzmanına başvurulur. Şirketler, bir taşıtın kiraya verilme bedelini belirlemek gerektiğinde, mülkiyetle ilgili herhangi bir uyuşmazlık çıktığında, açık artırmanın başlangıç fiyatını saptamak gerektiğinde ya da taşıt şirketin bilançosundan çıkarılırken bağımsız değerlemeye başvurur. Kuruluşun sermayesinin oluşturulması da bağımsız bir ekspertiz gerektirebilir. Profesyonel yardım olmadan aracın gerçek değerini belirlemek epey zordur. Çünkü bunun için taşıt piyasasındaki durumdan haberdar olmak, böyle bir değerlemenin teknik yönlerini bilmek ve bunu yaparken hata yapmamak gerekir.

Şu anda makul bir ücret karşılığında aracın piyasa değerini belirleyen ve bu değerin oluşmasında tam olarak neyin etkili olduğunu ayrıntılı biçimde anlatan, eksper değerleme hizmeti veren çok sayıda şirket var. Bazı durumlarda bu şirketlerin uzmanları çevrimiçi ya da telefonla danışmanlık verebilir. Böylece aracınızın değerini ön değerlendirmeyle öğrenebilirsiniz. Ancak bu durumda uzmanın elinde yeterli bilgi yoktur ve rapor aracın piyasa değerini tam doğrulukla yansıtmayabilir.

Ayrıca bu rapor resmî değildir ve hukuki geçerliliği yoktur. Doğrudan bir değerleme şirketine başvurmak daha akılcıdır. Bağımsız araç değerlemesi üç yaklaşımdan biriyle yapılır (karşılaştırmalı, maliyet ve gelir yaklaşımı). En uygunu karşılaştırmalı yaklaşımı kullanmaktır, çünkü araç fiyatlarına ilişkin bilgiye serbestçe ulaşılabilir. Maliyet yöntemi, aracın onarım bedeli belirlenirken gerekir. Gelir yaklaşımı ise yalnızca, sahibine gelir getirmeleri koşuluyla nadir koleksiyon araçları için uygulanabilir. Örneğin sahibi onları film çekimleri için kiralayabilir. Eksper değerlemesi için şu bilgiler gereklidir: aracın adı, markası, modeli, fabrika numarası ve serisi, üretici fabrikanın verileri, ruhsat, üretim, satın alma ve hizmete alma tarihleri, envanter numarası, teknik dokümantasyon. Uzmana, taşıtın ilk değerini gösteren bir belge, bakım bilgileri, genel, önleyici ve diğer onarımların yapıldığına dair veriler ve aracın kusurları gerekebilir.

Bazı veriler uzman yoluyla elde edilebilir. Bunlara örneğin yapılan onarımlar, yapılan iyileştirmeler ve aracın kullanım koşulları hakkındaki bilgiler girer. Kilometre bilgisi yoksa uzman, kılavuzlara göre belirli bir bölgedeki ortalama yıllık kilometreyi dikkate alır. Sözleşmeye göre bağımsız araç değerlemesini yaptıran, verdiği verilerin doğruluğundan sorumludur. Bağımsız değerleme uzmanı, aracınızın değerlemesine ilişkin devlet standartlarına göre hazırlanmış ayrıntılı bir rapor verir.