ÇELİK İŞLEME SÜRECİNDE ÇELİKHANE CURUFLARININ SÜLFÜR KAPASİTESİ VE OPTİK BAZİKLİĞİ

Fırın dışı çelik işleme sürecinin başlıca görevlerinden biri, yalnızca yeterli miktarda cüruf oluşturulduğunda mümkün olan metal desülfürizasyonudur. Bu durumda potaya büyük miktarlarda kireç eklemek gerekir. Bu işlem, çeliğin desülfürizasyonu için harcanan ek elektrik enerjisi ve zaman maliyetini de beraberinde getirir.

Fırın dışı çelik işlemenin verimliliğini artırmak ve zaman kaybını azaltmak, gereken en az miktarda kireç katarak mümkündür. Böyle bir yaklaşım ancak, farklı bileşimlere sahip çelikhane tipi cüruflarının desülfürizasyon kabiliyetini hesaplamaya uygun yöntemler varsa mümkündür.

Cürufların desülfürizasyon kabiliyetinin özelliklerini belirlemek için sülfür tipi kapasite Cs kavramı kullanılır. Bu gösterge geniş sınırlar içinde değişebilir ve cüruf bileşiminin ne kadar değiştiğine bağlıdır.

Cürufun tüm bileşenlerini hesaba katmak için çok sayıda seçenek öneriliyor, ancak en sık kullanılanı optik baziklik kavramının kullanımını öngörüyor.

Optik baziklik denklemi, cürufun sülfür kapasitesinin logaritmasıyla doğrudan bir ilişki verir. Bununla birlikte, birçok ikili sistemde bileşim aralığının ortasında kapasitede keskin bir değişim, kenarlarda ise düzgün bir davranış gözlenir.

Karşılaştırmalı yöntem için 400 noktadan oluşan bir veri dizisi seçildi ve şu hesaplamalar yapıldı:

• başlangıç katsayılarıyla;

• elementlere göre başlangıç parametreleri korunarak, çeliğin sıcaklığa bağlılığının sabitlerinin en küçük kareler yöntemiyle seçilmesiyle.

Literatürde sunulan cüruf bileşenlerinin optik baziklik değerlerinin, istatistiksel işleme sırasında elde edilen sonuçlarla karşılaştırılması, temel göstergeler bakımından bileşen değerlerinin örtüştüğünü ortaya koydu.

Sonuçların analizi, yüksek sülfür kapasiteli cüruf bölgelerinde hesaplamaların gerçek değere kıyasla biraz yüksek değerler verdiğini gösteriyor. İkinci durumda formülle yapılan hesap, sunulan gerçek verileri daha doğru tanımlıyor.

Özetle, çalışmada yapılan hesaplamalar, cürufun sülfür kapasitelerinin cüruf bileşimine bağlılığını hesaplamak için denklemlerin kullanılmasının üstünlüğünü ortaya koymaya olanak tanıyor.

Yapılan araştırmalar, çeliğin planlanan desülfürizasyon derecesine ulaşmak için cüruf bileşimini ve kireç sarfiyatını daha doğru seçmeye olanak tanıyacak.

Kuzmin A. I. (MChM-07vm)