3D tekerlek balansı

Sürücülere sunulan hizmetlerdeki yeni bir uygulama olan 3D tip tekerlek balansı, olası müşterilerin dikkatini hemen çekti. Her araç sahibi hayatında en az bir kez tekerlek balansı sorunuyla karşılaşmıştır. Türkiye’de yolların durumu da arzu edilen düzeyde değil; bu yüzden yılda iki kez lastik değişimi, aracı kullanmanın vazgeçilmez şartlarından biri. Arabasına gerçekten değer veren sürücüler lastikçiye gitmeyi hayat programlarına koymalı. Uzmanlara göre 3D tekerlek balansı süreci, aracın yolda güvenli ve kararlı gitmesini sağlıyor.

3D tekerlek balansı nasıl yapılır?

Önce, örneğin Hofmann gibi bir marka makineyle jantın lazerle ayrı olarak taranması gerekir; 3D teknolojisi tam da buradadır. Ardından komple tekerlek bu şekilde işlenir. Jant makineye yerleştirilir, üç lazer yardımıyla jantın bilgisayar modeli oluşturulur. Oluşturulan modele dayanarak, balansın ilk aşaması için jantın radyal ve eksenel salgısı belirlenir. Jantın salgısı (dengesizliği) izin verilen değerleri aşarsa, geometrisinin onarılıp onarılamayacağını değerlendirmek için hemen alüminyum jant onarımı yapılan bölüme gönderilir.

Tarama bittiğinde ve janttan bir sorun çıkmazsa, jant makineden alınıp diğer makineye, lastik sökme-takma makinesine gönderilir. Düşük profilli ve Runflat lastikler için ek olarak “üçüncü el” denen manipülatör kullanılır; bu, lastiğin esnek yan bölümünün sıkıştırılmasına yardım eder. Makinenin iç tarafında bir basınçlı hava tüpü bulunur: lastik yanakları hump’lara oturmuyorsa gereken “patlatarak şişirme” için kullanılır.

Tekerlek yapısı tamamen bir araya geldikten sonra, jantın ve tekerleğin geometrik parametrelerini lazerle taramak için balans standına gönderilir. Bu işlem sırasında işlemci, jant ve lastik salgısını en yüksek verimle dengelemek için lastiğin ve jantın nasıl konumlandırılacağını belirler. Bilgisayar analizi bitirdiğinde usta, lastiğin yüzeyine kontrol noktasına göre bir işaret koyar ve tekerleği tekrar montaj makinesine verir. Çalışırken usta, ekranda yalnızca salgının sayısal değerlerini değil, salgı grafiğinde işaretlenmiş maksimum ve minimum noktalarını da görür. Böyle bir ekipman sayesinde, işaretleri lastiğin ve jantın konumlarına göre olabildiğince doğru yerleştirme imkânı doğar.

Yukarıdakilerin hepsinden sonra lastiğin havası boşaltılır ve usta daha önce işaretlenen noktaları jantın ve lastiğin yüzeylerinde birleştirmeye çalışır. Lastik yeniden şişirilir ve balansın son aşamasına gönderilir. Lastikle işlem yapmayı kolaylaştırmak için jantla temas bölgesine özel montaj pastası sürülmesi önerilir. Hazır tekerleği araca taktıktan hemen sonra yola çıkmayın. Tekerleğin iyice kurumasına izin verin. Tekerleklerin yenilenmesi sürücüyü uzun süre memnun etsin diye, montajdan sonra bir gün daha sakin bir sürüş tarzına uymak gerekir.

Tekerlek montajı bittikten sonra son balans aşamasına geçilir. Balans programının kapsamlı olması sayesinde, balans ağırlıklarının tutturulması için birkaç yöntemden biri tercih edilebilir. Usta bunları yalnızca ön yüze değil, jant kollarının arkasına da takabilir; estetik açıdan bu çok daha iyi görünür.

3D balansın ek bir özelliği de “tekerleklerin araç üzerindeki konumunun optimizasyonu”dur. Burada, yönlü desenli tekerleklerin hangi akslara, yönsüz asimetrik desenli tekerleklerin ise hangi taraflara uygun olduğu hesaba katılmalıdır. Bu işlem, tekerleklerin kalan salgılarının dengelenmesi için gereklidir. Balans programının her adımına uyulduğunda aracın en yüksek düzeyde yumuşak gitmesi sağlanır ve süspansiyon parçalarına gereksiz yük binmez. Bunun yanında şunu da hatırlamak gerekir: jant parametreleri (bijon aralığı, jant ofseti , merkezleme deliği çapı vb.) araç üreticisinin gereksinimleriyle (hem de tam olarak bu model için) birebir uyuşmalıdır; aksi hâlde sürüş güvenliği garanti edilemez.