PSA B71 2290, 2296, 2312: Peugeot ya da Citroën hangi yağı istiyor?

Herhangi bir “Fransız” yağın açıklamasını açın, şuna benzer bir şey göreceksiniz: “PSA B71 2290, B71 2296, B71 2312, FPW 9.55535/03”. Satıcı ise meseleyi basitçe açıklıyor: “Peugeot ve Citroën için PSA onaylı 5W-30 alın, hepsi aynı.” İnandırıcı geliyor, ama B71’den sonraki rakamlar aynı yağın çeşitleri değil, farklı motorlar için farklı yağlardır; viskoziteleri de, kül oranları da farklıdır.

Bu hikâyenin bir kısmı zaten anlatıldı. Stellantis’in PSA, Fiat ve Opel onaylarını tek bir FPW 9.55535 sistemine nasıl topladığını ve araç sahibinin bilmesi gereken üç B71 kodunun hangileri olduğunu GM’siz Opel makalesinde bulabilirsiniz. Yağda çalışan triger kayışlı 1.2 PureTech için neden tek bir “doğru” onayın bulunmadığını yağda çalışan triger kayışı makalesinde okuyabilirsiniz. Partikül filtresinin (Peugeot ve Citroën’de FAP denir) yağdan gelen külden neden çekindiğini ise partikül filtreli dizel makalesinde anlattım. Burada daha derine iniyoruz: bidonlarda karşınıza çıkan her kodun arkasında ne var ve onun yerini ne aldı.

B71 kodu nasıl okunur

Ardından dört rakam gelen PSA B71, PSA grubunun (Peugeot, Citroën, DS) yağlar ve sıvılar için koyduğu normdur; motor yağlarında her numara ayrı bir onaydır, kendi viskozite sınıfı ve kendi kül oranıyla. Numaralar bir merdiven oluşturmaz: 2312, sırf daha büyük olduğu için 2290’dan “daha iyi” değildir, görünüşte en küçük olan 2010’un arkasında ise eski araçlar için hiç de uygun olmayan, akışkan bir 0W-20 durur. Otobüs hat numaralarına benzer: numarası büyük olan otobüs daha hızlı gitmez, sadece şehrin başka bir ucuna gider.

Motor yağı bidonlarında en sık karşılaşılan kodlar şunlar (viskozite ve ACEA sınıfı, bu onaylara sahip yağların açıklamalarına göre):

Nadiren de olsa 15W-40 yağlarda 2295’e de rastlanır. Tabloyla ilgili birkaç açıklama.

1. Tam küllü üçlü: 2294, 2300 ve 2296. Bunlar ACEA A3/B4 seviyesinde yağlardır; yani sülfat külü içerikleri tamdır (%1,0 ile %1,6 arası). Partikül filtreli motorlara uymazlar: kül filtrede birikir ve orada sonsuza kadar kalır. Ama tersi de geçerli: üreticinin yazdığı viskozite ve kül oranı da şartın bir parçasıdır; dolayısıyla üretici 2296 yazmışsa, onun izni olmadan “daha yeni” diye daha ince bir 0W-30 doldurmak olmaz.

2. 2290 ve 2312 komşudur, ama ikiz değildir. İkisi de kül, fosfor ve kükürt içeriği azaltılmış yağlardır (çoğunlukla ACEA C2), ikisi de filtreyle barışıktır. Ama 2290 5W-30 demektir, 2312 ise yakıt tasarrufu için soğuk yağın akışkanlığına ek şart getiren 0W-30 demektir. Yağ üreticilerinden birinin açıklamasına göre 2290, PSA’nın çoğu benzinli motoruna ve FAP’lılar dahil çoğu dizeline uygundur; yalnızca SCR sistemli (AdBlue ile çalışan) BlueHDi hariç, orada 2312 gerekir. Dolayısıyla 2312 yazılı bir motor için “PSA onaylı” bir 5W-30, bidonda tanıdık B71 yazsa bile doğru yağ değildir.

3. 2297 aynı 5W-30’dur, ama başka bir iklim için. Viskozite sınıfı 2290’la aynıdır; bu onaylı yağlar ise yüksek sıcaklık viskozitesi daha yüksek olan ACEA C3 seviyesindedir (HTHS en az 3,5 mPa·s, C2 için 2,9 yeter). Yağ üreticilerinden birinin açıklamasına göre PSA, bu onayı yakıtın daha kötü olduğu (biyobileşenli ya da kükürt oranı yüksek) bazı sıcak ülkelerde kullanıyor. Bidonlarda çoğunlukla FPW 9.55535/03’ün yanında durur; nedeni aşağıda anlaşılacak.

4. 2010, ACEA C5 seviyesinde bir 0W-20 yağ demektir (yeni yağlarda C6 da), HTHS’si 2,6 ile 2,9 mPa·s arasındadır ve kendisine göre tasarlanmış motorlar içindir. Bir kez daha söyleyeyim: daha ince yağ “daha yeni bir kalite seviyesi” değil, belirli motorlar için yapılmış bir yağdır; üreticinin öngörmediği yere doldurulmaz.

FPW 9.55535: B71’in yerini ne aldı

Stellantis kurulduktan sonra B71 kodları yerini FPW 9.55535 sistemine bırakıyor; burada onayı, eğik çizgiden sonraki numara belirliyor. Hangi numaranın neye karşılık geldiği, yeni onayları almış yağların açıklamalarında en iyi görülür: “Approved” (onaylı) sözünün altında FPW kodu durur, daha aşağıda “Backward compatible” (eskilerle uyumlu) başlığı altında ise o yağın kapsadığı eski kodlar sıralanır.

FPW 9.55535/01: kül oranı azaltılmış 0W-20, B71 2010’u kapsar.

FPW 9.55535/02: 0W-30 (ACEA C2), B71 2312 ve B71 2302’yi kapsar.

FPW 9.55535/03: 5W-30 (ACEA C3), B71 2290 ve B71 2297’yi kapsar.

FPW 9.55535/04: 10W-40 (ACEA A3/B4), B71 2300 ve B71 2294’ü kapsar.

FPW 9.55535/09: kül oranı azaltılmış 5W-40 (ACEA C3); listesinde B71 değil, eski Fiat ve Opel kodları var.

FPW 9.55535/10: 5W-40 (ACEA A3/B4), B71 2296’yı kapsar.

Şimdi en önemli kısım. “Eskilerle uyumlu” yalnızca tek yönde işler. Üreticisinin söylediğine göre FPW 9.55535/03 onaylı bir yağ, kitapçıkta 2290 ya da 2297 yazan yere uyar. Ama yalnızca B71 2290’a sahip bir yağ, /03 istenen yere uymaz: /03 ayrı bir onaydır ve otomobil üreticisi bunu yalnızca kendi şartlarına göre yapılan testlerden geçmiş yağa verir. Yağ üreticilerinden birinin açıklamasına göre Stellantis, /03 için oksidasyon dayanımı ve sıcaklık yüklerine karşı dayanıklılık konusunda 2290, 2312 ya da 2010’a göre daha sert şartlar koyuyor. Üstelik /03 onaylı yağlar ACEA C3 seviyesindedir (HTHS en az 3,5 mPa·s), 2290 ise 2,9 yeten C2 yağlarında da görülür. Adı aynı 5W-30, yağ ise başka.

/03 hangi motorlara gerekli? Bu onaya sahip yağların açıklamalarına göre özellikle 1.5 BlueHDi (DV5R), 2.0 BlueHDi (DW10F), ticari araçlardaki 2.2 HDi (DW12) dizellerine ve EB2 ailesinden turbolu ve atmosferik 1.2 PureTech benzinlilere. 1.2 PureTech motorlarının bir bölümü için grup sonradan şartları sıkılaştırdı; bu yüzden belirleyici olan yalnızca eski kitapçıktaki kayıt değil, motorunuzun koduna göre geçerli bakım planıdır. Bunu markanın yetkili servisi şasi numarasından (VIN) söyler.

Bir de şu: /02 ve /03 sırasıyla 0W-30 ve 5W-30 demektir; yani birini ötekiyle keyfinize göre değiştiremezsiniz, tıpkı 2312’yi 2290 ile değiştiremeyeceğiniz gibi.

Aynı kodlar DS için ve PSA motorlu Opel ile Vauxhall için de geçerlidir: yağ açıklamalarına göre B71 2312’yi örneğin Corsa F’in benzinli ve dizel PSA motorları istiyordu. /02 ve /03 için “eskilerle uyumlu” listelerde yer alan OV 040 1547-D30 ve -G30 ise GM tasarımı motorlara ait Opel normlarıdır (bunlar Opel makalesinde anlatılıyor). Fiat’ın harfli kodları (S1, S2, DS1, GS1 ve benzeri) da aynı FPW sistemine geçiyor; ne anlama geldiklerini Fiat 9.55535 kodları makalesinde anlattım.

Peki şanzıman yağında B71 yazıyorsa?

Bu da olur. Şanzıman yağı bidonlarında B71 2310, 2315, 2316 ve 2330 kodları (manuel şanzımanlara yönelik 70W, 75W, 75W-80 ve 75W-90 yağlarda), B71 2340 ve S71 2102 (otomatik şanzıman sıvılarında), PSA 9734 S2 (çift kavramalı robotize şanzıman sıvılarında) görülür. Bu kodların motor yağıyla ilgisi yoktur: onları yalnızca şanzımanınız için yazılı olan yerde arayın.

Yağın gerçekten B71 ya da FPW taşıdığı nasıl doğrulanır

Bir onayın genel olarak, etiket etiket nasıl doğrulanacağını yağ onayı kontrolü makalesinde anlattım. Peugeot ve Citroën için sıra şöyle.

1. Kodu servis kitapçığından ya da yetkili servisten şasi numarasıyla öğrenin, mağaza rafından değil. “Peugeot için yağ” değil, tam olarak B71 2312 ya da FPW 9.55535/03.

2. Yağın üreticisinin sitesindeki güncel açıklamaya bakın. “Approved” ya da “homologation”, yağı otomobil üreticisinin onayladığı anlamına gelir. “Meets”, “performance” ya da “gereksinimleri karşılar” ise yağ üreticisinin kendi beyanıdır, yani kendi kendine verdiği bir onay. “Backward compatible” ise eski kodun ayrıca onaylandığı anlamına gelmez, ama kayıt gerçek bir yeni onaya dayanır.

3. Onayı belirli bir viskozitedeki belirli yağ taşır, tüm ürün serisi değil. Aynı üreticinin aynı serisinde 5W-30’da /03, 0W-30’da 2312 ve 2302, 0W-20’de ise 2010 olabilir; üç bidonun adı da neredeyse aynı olsa bile.

4. Bidon açıklamadaki kodun aynısını taşımalı; bidonu da ilk elden almak gerekir: resmî distribütörden, bayiden ya da güvenilir bir tedarikçiden.

Kısacası, bidondaki B71 ya da FPW kodu belirli bir motorun adresidir, “Fransız arabalar için” yazan bir rozet değil. Kendi kodunuzu bulun, yağın açıklamasıyla karşılaştırın ve kafanızı yormayın. “Hepsi aynı” diyen satıcıya da basit bir soru sorabilirsiniz: “Benimkinde hangisi yazıyor, 2290 mı 2312 mi?”