Ford WSS-M2C913-D, 948-B, 950-A: Ford onayları nasıl okunur?

Dizel Focus’un servis kitapçığında “WSS-M2C950-A” yazıyor, rafta ise üzerinde “Ford WSS-M2C913-D” yazan bir 5W-30 bidonu duruyor. Satıcı tereddüt etmiyor: “Bu zaten Ford yağı, üstelik D harfli, yani en yenisi.” İkna edici geliyor ve pek çok Ford sahibi yağı tam da böyle alıyor. Oysa 913-D ile 950-A, aynı onayın iki sürümü değil; farklı motorlar için iki ayrı yağdır.

Ford kodları bu sitede daha önce de geçti. ABD’den gelen araçlar için yağ makalesinde Amerikan 5W-20 ve 0W-20 yağlarının kendi WSS kodları olduğunu ve kodun sondaki ekle birlikte okunması gerektiğini anlatmıştım. Yağda çalışan triger kayışı makalesinde ise Ford’un 1.0 EcoBoost için getirdiği 948-B onayından söz etmiştim. Burada bidonlarda en sık karşınıza çıkan kodların kendisini ele alıyoruz.

WSS-M2C kodu nasıl okunur

Numaralı WSS-M2C, bir Ford malzeme spesifikasyonudur; yani belirli bir yağa konan şarttır. Ford’un kendi markası Motorcraft yağlarının teknik föylerinde bu kodlar tam olarak “Ford Material Specification” diye açılıyor. Önekteki harflerin açıklamasını Ford belgelerinde bulamadım, yağ seçmek için de buna gerek yok. İki şey önemli.

M2C’den sonraki numara ayrı bir spesifikasyondur; kendi viskozitesi, kendi kül oranı ve kendi motor grubu vardır. M2C, şanzıman yağlarının, otomatik şanzıman sıvılarının, hatta klima kompresörü yağının kodlarında da geçer, yani “M2C’li bir şey” henüz hiçbir şey söylemez. Katalogdaki parça numarası gibi düşünün: tek rakam farklıysa, artık başka bir parçadır.

Tireden sonra gelen harf ya da harf-rakam, aynı spesifikasyonun revizyonudur. Kural olarak yeni revizyon eskisinin yerini alır: yağ üreticilerinin föylerine göre 913-D onaylı bir yağ, 913-A, 913-B ya da 913-C istenen yerlere de uyar. Ama yeni bir harf, tek başına başka bir numara hakkında hiçbir şey söylemez. Bir numara ancak bunun açıkça yazıldığı durumda ötekinin yerini tutar, o zaman da hep istisnalarla: örneğin 948-B, 913-A, B, C ya da 925 istenen benzinli motorların çoğunu kapsar, ama 913-D gereken motorları kapsamaz. 948-B, 913-D’nin “halefi” değil, viskozitesi farklı bir komşusudur.

Avrupa kodları: hangisinin arkasında ne var

Ford spesifikasyonlarının kendisini açık kaynaklarda bulamadım. Aşağıda, yağ üreticilerinin teknik föylerinde her kod için yazılanlar var. Motorlar yalnızca föyde açıkça belirtildiği yerlerde anılıyor.

Daha seyrek kodlar da var. 931-E1, Ford’un Ford GT, Focus RS, Mustang’in güçlü sürümleri ve F-150 Raptor R için önerdiği 5W-50’dir. 953-A1 ya da 957-A1’in arkasında ne olduğunu ise belgelerle doğrulayamadım; bu kodlarda aracın belgelerine bakın.

913-D, 948-B ve 950-A neden birbirinin yerini tutmaz

Tabloya bir kez daha bakın: “komşu” kodların hemen her şeyi farklı.

1. Viskozite ve HTHS. 913-D, ACEA A5/B5’e dayanan bir 5W-30’dur; yani yüksek sıcaklık viskozitesi HTHS 2,9 ile 3,5 mPa·s arasındadır (sade söylemek gerekirse, sıcak motorun en yüklü noktalarındaki yağ filminin kalınlığı). 948-B yağları 5W-20’dir ve HTHS’si 2,6 ile 2,9 arasında olan C5 sınıfındadır; 917-A ve 937-A’da ise en az 3,5’tir. Ford’un 5W-40 yazdığı yere 5W-20 doldurmak, viskoziteyi mühendislerin öngörmediği biçimde değiştirmek demektir. Bu sınırların ayrıntısı güncel ACEA sınıfları makalesinde.

2. Kül oranı. 913-D’nin dayandığı A5/B5, tam küllü bir sınıftır (sülfat külü en çok %1,6); C2, C5 ve C6 ise külü %0,8 ile sınırlar. Ford, partikül filtreli yeni dizeller için 950-A’yı tam da C2’ye dayandırarak yazdı ve bu önemli: filtre rejenerasyonunda yanmayan kül onu yavaş yavaş tıkar. Dizelinize 913-D doldurulup doldurulamayacağına satıcı değil, belgelerdeki kayıt karar verir.

3. “Kapsama”nın istisnaları. Eski 913-A, B, C ve 925’i kapsayan 948-B bile, yağ föylerine göre ikinci nesil Ka (orada 917-A var), Focus RS (937-A) ve 913-D gereken bazı Duratec 1.3, 1.6 ve 1.8 motorlar için uygun değil. “Eski kodları kapsar”, her zaman “sayılan istisnalar dışında kapsar” demektir.

4. Yağda çalışan kayış. 948-B, triger kayışı yağda çalışan 1.0 EcoBoost için yazıldı; yağ üreticisine göre 954-A1 şartlarında ise bu tür kayışla uyum ayrıca vurgulanıyor. Aynı kaynağa göre 954-A1 yağı, 948-B istenen yere de uyar, ama tersi geçerli değil: üzerinde “948-B” yazan yağ, 954-A1 yağı olmuyor.

Demek ki numaranın büyük olması “daha yeni ve daha iyi” anlamına gelmez: Ford her numarayı kendi motor grubu için yazdı ve birini ötekiyle “daha yeni diye” değiştirmek olmaz.

Amerikan kodları: 945, 946, 947 ve devamı

Kuzey Amerika pazarındaki araçlar için Ford, binek araç yağlarına ayrı bir kod dizisi yazıyor ve bu numaraların her biri tek bir viskoziteye bağlı. 5W-20 için 945-A, 945-B1, 960-A1 ve 970-A1; 5W-30 için 929-A, 946-A, 946-B1, 961-A1 ve 971-A1; 0W-20 için 947-A, 947-B1, 962-A1 ve 972-A1 var. 960-A1 ve 962-A1 kodlu Motorcraft yağları ILSAC GF-6 sınıfındaydı; şimdikiler, yani 970-A1, 971-A1 ve 972-A1 ise GF-7A ve API SQ.

Türkiye’de raflarda bu kodlar çoğu zaman C5 ya da C6 sınıfı Avrupa 0W-20 yağlarının üzerinde duruyor ve neredeyse her zaman onay olarak değil, “şartları karşılar” olarak. Amerikan şartının nasıl bulunacağı ve ACEA yağının onun yerini ne zaman tutabileceği, yukarıda andığım ABD araçları makalesinde anlatılıyor. Burada tek bir şey önemli: Avrupa Ford kodu Amerikan kodunun yerini tutmaz, tersi de öyle; model Avrupa’da ve Amerika’da aynı adla satılsa bile.

Büyük dizeller, şanzımanlar ve akslar

Kuzey Amerika’daki pikap ve panelvanların dizel motorları için WSS-M2C171-F1 var (raflarda çoğunlukla 15W-40, 10W-30 ya da 5W-40). Ford, kendi pazarı için yayımladığı açıklamada bunu açıkça yazıyor: 3.2 ve 6.7 dizelleri ile eski 4.5, 6.0, 6.4 ve 7.3 için yalnızca API CK-4 değil, bu spesifikasyona uyan yağları öneriyor; çünkü testlerde bazı CK-4 yağları aşınmaya karşı eski CJ-4 yağlarından daha kötü koruma sağlamış, bu yüzden Ford 171-F1’e CK-4’ün üzerinde kendi şartlarını eklemiş. Ford’un 171-F1’e uyan yağların listesini herkesin erişimine açtığı nadir bir durum bu.

MERCON, MERCON V, LV ve ULV, Ford’un otomatik şanzıman sıvılarıdır; bir bidonda böyle uzun bir isim listesinin ne anlama geldiğini evrensel ATF makalesinde bulabilirsiniz. WSD-M2C200-C ya da WSS-M2C200-D2 gibi kodlar manuel ve çift kavramalı şanzıman yağlarında, WSP-M2C197-A ya da WSL-M2C192-A ise arka aks yağlarında görülür; bunların sınıflarının nasıl okunacağı GL-4 ve GL-5 şanzıman yağı makalesinde anlatılıyor.

Ford kodundan yağ nasıl kontrol edilir

1. Servis kitapçığındaki tam kod, numarası ve ekiyle birlikte. Kodsuz “Ford 5W-30” yalnızca bir viskozitedir.

2. Onay mı, “karşılar” mı. Gerçek onay “approved” ya da “approval” sözcükleriyle belirtilir; aynı kod “meets”, “suitable for” ya da “şartları karşılar” sözünden sonra geliyorsa, bu yağ üreticisinin kendi beyanıdır. Çoğunluk da bunlardır: sitemizin kataloğundaki Ford kodlu yağların kabaca dörtte üçünde yalnızca “karşılar” yazıyor. Mercedes-Benz’deki gibi onaylı binek araç yağlarının herkese açık bir listesini Ford’da bulamadım, o yüzden yağın föyüne üreticisinin sitesinden bakın. Bu ifadeleri nasıl ayırt edeceğinizi yağ onayı nasıl kontrol edilir makalesinde bulabilirsiniz.

3. Aracın pazarı. Karar veren, aracın hangi pazar için üretildiyse o pazarın kılavuzudur: aynı motorlu Avrupa Kuga’sı ile Amerikan Escape’i farklı kodlar isteyebilir.

4. Kitapçık yoksa: VIN numarası ve yetkili servis. Birkaç kuşak Ford ve özellikle Ford’un başka gruplarla birlikte geliştirdiği araçlar (örneğin 956-A1 isteyen yeni nesil Transit Connect), tam da motor hacmine bakıp tahmin yürütmenin olmayacağı durumlardır.

Bir kez daha vurgulayayım: Ford kodu ancak tam okunur, yani numarası ve ekiyle; başka bir numara da motorunuz için yazılanın yerini ancak Ford ya da yağın föyü bunu açıkça, istisnaların listesiyle birlikte söylüyorsa tutar, “daha yeni” olduğu için değil. Satıcı sizi “913-D de 950-A’nın aynısı, sadece harfi daha yeni” diye temin ederse, bunu Ford’unuzun servis kitapçığında göstermesini isteyin.