Ford WSS-M2C913-D, 948-B, 950-A: jak czytać aprobaty Forda?

W książce serwisowej Focusa z dieslem zapisano „WSS-M2C950-A”, a na półce – kanister 5W-30 z napisem „Ford WSS-M2C913-D”. Sprzedawca nie ma wątpliwości: „Przecież to fordowski olej, i to jeszcze z literą D, czyli najświeższy”. Brzmi przekonująco i wielu właścicieli fordów właśnie tak olej kupuje. Ale 913-D i 950-A to nie dwie wersje jednej aprobaty, tylko dwa różne oleje do różnych silników.

Kody Forda pojawiały się już w serwisie. W artykule o oleju do aut z USA była mowa o tym, że amerykańskie 5W-20 i 0W-20 mają własne kody WSS i że kod czyta się razem z przyrostkiem. A w artykule o pasku rozrządu w oleju – o aprobacie 948-B, którą Ford wprowadził dla 1.0 EcoBoost. Tutaj zajmiemy się samymi kodami, które najczęściej pojawiają się na kanistrach.

Jak czytać kod WSS-M2C

WSS-M2C z numerem to specyfikacja materiałowa Forda, czyli wymaganie wobec konkretnego oleju: właśnie tak, „Ford Material Specification”, opisano te kody w kartach technicznych olejów Motorcraft, własnej marki Forda. Wyjaśnienia liter przedrostka w dokumentach Forda nie znalazłem, ale do wyboru oleju nie jest to potrzebne. Liczą się dwie rzeczy.

Numer po M2C to osobna specyfikacja z własną lepkością, własną zawartością popiołu i własną grupą silników. M2C występuje też w kodach olejów przekładniowych, płynów do automatów, a nawet oleju do sprężarki klimatyzacji, więc „coś z M2C” jeszcze nic nie mówi. To jak numer części w katalogu: różni się jedna cyfra – i to już inna część.

Litera albo litera z cyfrą po kresce to wersja tej samej specyfikacji. Z reguły nowsza wersja zastępuje starszą: olej z aprobatą 913-D, według kart olejów, nadaje się tam, gdzie wymagano 913-A, 913-B albo 913-C. Ale sama nowa litera nic nie mówi o innym numerze. Jeden numer zastępuje inny tylko wtedy, gdy napisano to wprost, i zawsze z wyjątkami: 948-B, na przykład, obejmuje większość silników benzynowych, dla których przewidziano 913-A, B, C albo 925, ale nie silniki, które potrzebują 913-D. 948-B nie jest „następcą” 913-D, tylko sąsiadem o innej lepkości.

Kody europejskie: co za którym stoi

Samych specyfikacji Forda w otwartym dostępie nie znalazłem, więc poniżej jest to, co o każdym kodzie piszą w kartach technicznych producenci olejów. Silniki są wymienione tylko tam, gdzie podano je wprost.

Trafiają się też rzadsze kody. 931-E1 to olej 5W-50, który Ford zaleca do Forda GT, Focusa RS, „podrasowanych” Mustangów i F-150 Raptor R. A co stoi za 953-A1 czy 957-A1, nie udało mi się sprawdzić w dokumentach, więc tu zajrzyjcie do dokumentacji auta.

Dlaczego 913-D, 948-B i 950-A nie są zamienne

Spójrzcie jeszcze raz na tabelę: „sąsiednie” kody różnią się niemal wszystkim.

1. Lepkość i HTHS. 913-D to 5W-30 na bazie ACEA A5/B5, czyli z lepkością wysokotemperaturową HTHS od 2,9 do 3,5 mPa·s (po ludzku – grubość filmu olejowego w najbardziej obciążonych węzłach gorącego silnika). Oleje z 948-B to 5W-20 klasy C5 z HTHS od 2,6 do 2,9, a z 917-A i 937-A – nie mniej niż 3,5. Wlać 5W-20 tam, gdzie Ford zapisał 5W-40, to zmienić lepkość w sposób, którego konstruktorzy nie przewidzieli. Więcej o tych granicach w artykule o obowiązujących klasach ACEA.

2. Zawartość popiołu. A5/B5, na którym opiera się 913-D, to klasa pełnopopiołowa (popiołu siarczanowego do 1,6%), a C2, C5 i C6 ograniczają popiół do 0,8%. Dla nowych diesli z filtrem cząstek stałych Ford oparł 950-A właśnie na C2, i to ważne: popiół, który podczas regeneracji filtra się nie spala, stopniowo go zatyka. To, czy do waszego diesla wolno lać 913-D, rozstrzyga nie sprzedawca, tylko zapis w dokumentacji.

3. Wyjątki od „pokrycia”. Nawet 948-B, która obejmuje stare 913-A, B, C i 925, według kart olejów nie nadaje się do Ka drugiej generacji (tam jest 917-A), do Focusa RS (937-A) ani do części silników Duratec 1.3, 1.6 i 1.8, które potrzebują 913-D. „Obejmuje stare kody” zawsze znaczy „obejmuje, z wyjątkiem wymienionych”.

4. Pasek w oleju. 948-B powstała dla 1.0 EcoBoost, w którym pasek rozrządu pracuje w oleju, a w wymaganiach 954-A1, jak pisze producent oleju, osobno podkreślono zgodność właśnie z takim paskiem. Olej z 954-A1, według tego samego źródła, nadaje się także tam, gdzie wymagano 948-B, ale nie odwrotnie: olej z napisem „948-B” nie staje się olejem 954-A1.

Zatem większa cyfra w numerze nie znaczy „nowszy i lepszy”: każdy numer Ford stworzył dla swojej grupy silników i nie wolno zamieniać jednego na drugi „bo nowszy”.

Kody amerykańskie: 945, 946, 947 i dalej

Dla aut z rynku północnoamerykańskiego Ford prowadzi osobną serię kodów dla aut osobowych, a każdy z tych numerów jest przypisany do jednej lepkości. 5W-20 to 945-A, 945-B1, 960-A1 i 970-A1; 5W-30 – 929-A, 946-A, 946-B1, 961-A1 i 971-A1; 0W-20 – 947-A, 947-B1, 962-A1 i 972-A1. Oleje Motorcraft pod kodami 960-A1 i 962-A1 miały klasę ILSAC GF-6, a obecne, pod 970-A1, 971-A1 i 972-A1, to już GF-7A i API SQ.

Na polskich półkach te kody często widnieją na europejskich olejach 0W-20 klasy C5 czy C6 – i niemal zawsze jako „spełnia wymagania”, a nie jako aprobata. Jak znaleźć wymaganie amerykańskie i kiedy może je zastąpić olej ACEA, wyjaśnia wspomniany już artykuł o autach z USA. Tu ważne jest jedno: europejski kod Forda nie zastępuje amerykańskiego, i odwrotnie, nawet jeśli model w Europie i w Ameryce sprzedawano pod jedną nazwą.

Duże diesle, skrzynie i mosty

Dla diesli pikapów i furgonów w Ameryce Północnej przewidziano WSS-M2C171-F1 (na półkach głównie 15W-40, 10W-30 albo 5W-40). Ford pisze to wprost w stanowisku dla swojego rynku: do diesli 3.2 i 6.7, a także starszych 4.5, 6.0, 6.4 i 7.3 zaleca oleje właśnie według tej specyfikacji, a nie po prostu API CK-4, bo w testach część olejów CK-4 chroniła przed zużyciem gorzej niż dawne oleje CJ-4; dlatego Ford dołożył do 171-F1 własne wymagania ponad CK-4. To ten rzadki przypadek, gdy Ford publicznie udostępnia listę olejów spełniających 171-F1.

MERCON, MERCON V, LV i ULV to płyny Forda do automatycznych skrzyń biegów; co oznacza długa lista takich nazw na jednym kanistrze, wyjaśnia artykuł o uniwersalnym płynie ATF. Kody WSD-M2C200-C czy WSS-M2C200-D2 widnieją na olejach do skrzyń manualnych i dwusprzęgłowych, a WSP-M2C197-A czy WSL-M2C192-A – na olejach do tylnych mostów; jak czytać ich klasy, wyjaśnia artykuł o oleju przekładniowym GL-4 i GL-5.

Jak sprawdzić olej według kodu Forda

1. Pełny kod z książki serwisowej – razem z numerem i przyrostkiem. „Ford 5W-30” bez kodu to tylko lepkość.

2. Aprobata czy „spełnia”. Prawdziwą aprobatę oznacza się słowami „approved” albo „approval”; ten sam kod po „meets”, „suitable for” czy „spełnia wymagania” to deklaracja samego producenta oleju. A takich jest większość: wśród olejów z naszego katalogu z kodami Forda mniej więcej trzy na cztery mają wyłącznie „spełnia”. Ogólnodostępnej listy zatwierdzonych olejów do osobówek, jak u Mercedesa-Benz, u Forda nie znalazłem, więc sprawdzajcie kartę oleju na stronie jego producenta. Jak odróżniać te napisy, wyjaśnia artykuł jak sprawdzić aprobatę oleju.

3. Rynek auta. Rozstrzyga instrukcja dla rynku, na który auto zbudowano: europejska Kuga i amerykański Escape z tym samym silnikiem mogą wymagać różnych kodów.

4. Nie ma książki – numer VIN i dealer. Fordy kilku generacji, a zwłaszcza auta, które Ford opracowywał razem z innymi koncernami (jak Transit Connect nowej generacji, wymagający 956-A1), to właśnie ten przypadek, gdy nie wolno zgadywać po pojemności silnika.

Jeszcze raz powtórzę: kod Forda czyta się wyłącznie w całości – numer i przyrostek – a inny numer zastępuje ten zapisany dla waszego silnika tylko wtedy, gdy Ford albo karta oleju mówią to wprost, z listą wyjątków, a nie dlatego, że jest „nowszy”. A jeśli sprzedawca zapewnia, że „913-D to ta sama 950-A, tylko z nowszą literą”, poproście, żeby pokazał to w książce serwisowej waszego forda.