Rola bazy i dodatków w olejach samochodowych

Nie wnikając głęboko w szczegóły, można powiedzieć, że olej silnikowy jest mieszaniną oleju bazowego i dodatków. W zależności od sposobu otrzymywania bazy, oleje przemysłowe można podzielić na mineralne, syntetyczne i półsyntetyczne. Bazę dla olejów mineralnych otrzymuje się z ropy naftowej i jej produktów, dla syntetycznych — za pomocą syntezy chemicznej. W olejach półsyntetycznych zaś baza mineralna i syntetyczna są zmieszane w różnych proporcjach.

Sam olej bazowy, choć ma szereg ważnych właściwości eksploatacyjnych, nie może być stosowany bez dodania różnych dodatków. To właśnie dodatki pozwalają uwzględnić specyfikę budowy i tryby pracy każdego konkretnego silnika. Dodatki wprowadza się do olejów samochodowych, żeby osłabić, wzmocnić lub ustabilizować pewne już istniejące właściwości oleju, a także żeby olej uzyskał nowe właściwości potrzebne do prawidłowej pracy silnika.

Dodatki wprowadzane do oleju silnikowego w procesie produkcji pełnią najróżniejsze funkcje — od stabilizacji lepkości w określonych temperaturach po czyszczenie wewnętrznych elementów silnika. Skład i właściwości swoich dodatków producenci nie ujawniają, zachowując tajemnicę handlową. Dla przeciętnego konsumenta konkretny skład nie ma znaczenia. Ważna jest natomiast zgodność zestawu dodatków w danej marce oleju ze światowymi standardami oraz dodatkowymi wymaganiami producentów samochodów co do składu oleju.

W ten sposób to właśnie zrównoważony zestaw dodatków zawarty w konkretnym oleju silnikowym czyni go przydatnym do stosowania w konkretnym silniku. Innymi słowy, różnorodność olejów silnikowych wynika z istnienia wielu silników, różniących się przeznaczeniem, produkowanych przez różnych wytwórców. Na przykład jedne silniki przeznaczone są do samochodów sportowych, inne — do holowania przyczep, jeszcze inne — do warunków terenu górzystego itd.

Producenci samochodów od razu zakładają w specyfikacjach technicznych całkiem konkretne warunki przyszłej eksploatacji każdego silnika. Zadanie konstruktorów sprowadza się przy tym do maksymalnej optymalizacji konstrukcji silnika pod te zadane warunki.

Na wybór oleju silnikowego wpływa cały szereg wymagań, wynikających z pojemności, konstrukcji silnika, a także specyfiki materiałów, z których wykonane są jego elementy. Dlatego niektóre parametry oleju silnikowego mogą być dla różnych silników wzajemnie wykluczające się. Niezgodność stosowanego oleju z tymi wymaganiami sprzyja w najlepszym razie przyspieszonemu zużyciu elementów silnika, a w najgorszym — zagraża twojemu życiu!